maandag 31 december 2012

Er was eens... (3)

Er was eens een verhaal. Over een mooie prinses. Die altijd op hoge hakken door het bos liep. Ze draaide af en toe een rondje zodat haar jurkje wapperde in de wind en haar sjaaltje sexy zwierde. Haar armbanden rinkelden bij iedere stap die ze zette. Ze wilde graag dat alle dieren precies deden wat zij bedacht en ze vond dat ze allemaal goed naar haar moesten luisteren. Dat zei ze heel vaak, met een harde hoge stem: 'ik wil dat jullie luisteren.' Eigenlijk zei ze dat vooral tegen zichzelf.

Met de dieren hield ze 'babbeltjes' en ze noemde hen 'mijn schatten'. De dieren vonden dat de prinses nogal kapsones had en ze gingen meestal gewoon door met wat ze aan het doen waren. Dat vond de prinses niet leuk en ze deed haar beklag bij haar vader. Dat was een vervelende koning die alles en iedereen wantrouwde. Hij adviseerde zijn dochter de dieren 'flink aan te pakken', en liet weten dat ieder dier dat niet enthousiast reageerde op een voorstel van de prinses, onmiddellijk uit het bos verwijderd moest worden. Daar dacht de prinses even over na. En ze bedacht een plannetje.

Want eigenlijk had ze een hekel aan dat stomme bos. Veel liever wilde ze op die plek een hippe discotheek en winkels, waar prinsen met cabrio's op af kwamen en waar ze mooie schoenen zou kunnen kopen. Als ze nou eens voor elkaar kon krijgen dat alle dieren helemaal gek van haar zouden worden en dan gewoon vanzelf zouden vertrekken.... dan kon haar papa het bos sluiten.

Zo gezegd, zo gedaan. De prinses bedacht allerlei opdrachten voor de dieren. In de ochtend moest iedereen eerst een rondje om het bos rennen. Dat was voor de slakken werkelijk verschrikkelijk. Daarna volgde een wedstrijd boom klimmen. Voor de vogels een makkie, maar de konijnen bakten er niets van. Tot slot moesten alle dieren de waterplas overzwemmen. Ook hier waren veel uitvallers. De prinses bedacht voor alle dieren die slecht scoorden een oefenprogramma. Dus moesten de slakken iedere middag nóg een rondje om het bos rennen, en de konijnen konden opnieuw de boom in. De dieren waren al na een paar dagen wanhopig. Ze deden voor hun gevoel niets goed, terwijl de prinses tevreden rondklikklakte op haar hoge hakken. De dieren besloten samen een brief aan de prinses te schrijven waarin ze uitlegden dat ze zich niet gewaardeerd voelden voor wat ze wél konden. Uiteraard had de prinses daar geen enkele boodschap aan.

Het ging precies zoals de prinses had verwacht. De dieren werden ziek, zwak en misselijk én raakten totaal gefrustreerd. De sfeer in het bos verslechterde met de dag en de dieren besloten dat het genoeg geweest was. Ze gingen naar de baas van het bos, maar die zei dat hij slechts baas 'op afstand' was. Dat klopte ook wel, want de baas zat heel belangrijk te wezen in een hazelbosje, een eindje verderop, maar wilde eigenlijk niets te maken hebben met de dieren uit het bos. Die vond ie maar 'klagende zeurpieten'. Hij gruwde van 'betrokkenheid' of 'gevoel'. En ach, een bos meer of minder, daar lag hij niet wakker van. Aan hem hadden de dieren helemaal niets. De eekhoorn was inmiddels na de zoveelste zwempoging bijna verdronken en schreef wanhopig een brief dat ie het allemaal niet meer zag zitten. Hij liet de brief door de wind bij de anderen bezorgen. De dieren lazen de woorden van de eekhoorn en veel dieren voelden dezelfde rade- en machteloosheid. Ze begonnen allemaal te schrijven en korte tijd later was de lucht boven het bos gevuld met brieven die drupten van verdriet. De wind had het er maar druk mee.

De dieren vroegen de prinses om uitleg. Waarom moesten ze van die rare opdrachten doen? En waarom begreep de prinses niet dat als zij wilde dat de dieren naar haar luisterden, zij misschien zelf ook eens zou moeten proberen te luisteren naar wat zij te vertellen hadden? De prinses rechtte haar rug en introduceerde een 'plan van aanpak'. Daar zaten de dieren helemaal niet op te wachten. De vergadering eindigde chaotisch: de hazen liepen weg, het konijn had buikpijn van ellende en de uil zuchtte diep. Hij dacht even na en vloog toen naar de koning. Die hoorde de uil aan en riep zijn dochter bij zich. De prinses knipperde met haar ogen en zette haar meest onschuldige gezichtje op. Ze vertelde dat de dieren niet gemotiveerd waren en niet genoeg inzet toonden. Daarbij; de hazen waren weggelopen. Dat was hún besluit geweest. Daar kon zij toch zeker niets aan doen.

Toen vertelde de koning dat ook hij zich niet verantwoordelijk voelde voor de individuele keuzes van de dieren om te blijven of om weg te lopen, maar.... hij moest nu toch wel de Raad van Wijzen inlichten in het grote bos. Daar had de prinses even niet aan gedacht. Deze raad van slimme dieren was niet met vervelende opdrachten te beïnvloeden. Ze begon de knoopjes van haar jurk te tellen en besloot rustig af te wachten. De raad van slimme dieren kon niet geloven dat er zoveel gedoe was in het mooie bos. En dat er zelfs al dieren weggelopen waren. Ze wilden een onderzoek en dat kwam er.

Op een mooie winterdag kwam er een statige lepelaar met een kladblok onder zijn arm naar het bos. Hij wilde alle brieven lezen die geschreven waren en luisterde aandachtig naar iedereen. Toen schudde hij met zijn kop en zei plechtig: 'Beste dieren, jullie voelden je machteloos. Laat ik jullie iets vertellen over macht. Macht heeft vele verschijningsvormen. Soms draagt ze hoge hakken, soms verschuilt ze zich in een hazelbosje, soms draagt ze een kroon, soms schrijft ze brieven en soms kiest ze het hazenpad (er klonk ongemakkelijk gekuch). Wie macht heeft draagt verantwoordelijkheid (er werd gemompeld en met vingers gewezen). Het zou de macht sieren als ze de moed zou tonen toe te geven dat ze fouten heeft gemaakt want er is veel misgegaan (het was nu doodstil, iedereen hield de adem in). Het bos is verloren en er zijn alleen verliezers. Er komt geen discotheek, geen winkel (de prinses begon te snikken). Er zijn dieren voorgoed vertrokken en er is ruzie ontstaan. En waarom? Jullie weten het wel. Ik zou willen zeggen: probeer voortaan eerst te begrijpen, dan begrepen te worden. Dat is mijn raad en advies voor de toekomst, voor jullie allemaal. Goedemiddag.'

woensdag 26 december 2012

Serious Issue

Op eerste kerstdag ging ik met een vriendin een hele dag in bad liggen. We hadden het allebei verdiend. Zij omdat ze na een stom ongelukje al maanden met een pijnlijk been sukkelt, waaraan ze steeds geopereerd moet worden en ik omdat ach... nou ja. Gewoon. We hebben in het verleden vaker samen kerst gevierd en dat kunnen we erg goed. We hebben een hekel aan kersttradities en bij gebrek aan eigen partners hebben we ook een aversie ontwikkeld tegen kleffe kerst-stellen. Sinds gisteren hebben we er weer een categorie bij: vriendinnen-stellen. En dan niet van die leuke, zoals wij zelf, maar waarvan er minstens één ongelofelijk zit te zeuren. Want in het terminaal bad (een woordgrapje waar we zelf erg hard om moeten lachen), dreven twee jongedames rond waarvan de één op luide toon beklag deed over de man waarvoor zij toch écht wel het prinsesje was. Je moet er een intonatie bij bedenken die aan het eind van elke zin sterk naar beneden afbuigt en een beetje Gronings klinkt, maar niet heel erg. Mijn vriendin ergerde zich groen en geel; ik lag in een deuk en baalde dat ik mijn opnameapparaatje niet bij me had.

Het ging ongeveer zo: 'Weet je wat het is? Hij heeft gewoon een héél serious issue met zichzelf.'
Ik dacht na over haar woordkeus; had het iets te maken met de Serious Request actie van 3FM? Dat je dan ineens andere zaken in het leven ook 'serious' noemt? Ze sprak het ook nog eens met heel veel nadruk uit.

Ze ging verder: 'Ja, aan de ene kant vind ik het ook wel jammer, maar aan de andere kant is het zó'n sukkel.' Vervolgens prees ze hem de hemel in: 'Hij doet álles voor me, wat ik ook van hem vraag. Ik ben écht zijn prinsesje.' Maar ze geloofde duidelijk niet aan zijn oprechtheid: 'Ik zweer het je, het is géén zuivere koffie!' Helaas was haar vriendin niet zo goed te verstaan, als ze al wat zei. Maar kennelijk werd de man van overspel verdacht, want toen haar vriendin doorvroeg: 'Ik weet het gewoon niet hoor, nee, ik heb geen sporen van andere vrouwen kunnen vinden, ja, ik heb overal gezocht, maar ja, hij is ook zóóó netjes.'  En dan: 'Ik had het kunnen weten, ik trek dit soort mannen aan. Het is altijd hetzelfde; ik heb altijd dubieuze types.' Ze gaf hem nog één kans. Het werd niet helemaal duidelijk wat hij zou moeten doen om haar liefde voorgoed voor zich te winnen, maar áls de man in kwestie dit stukje leest: ik zou hem adviseren er niet aan te beginnen! Ga vooral door met je overspel en laat deze griet barsten! Ze verdient jou niet, écht niet.

Mijn vriendin en ik waren inmiddels ruim over de medisch verantwoorde dobbertijd heen en vertrokken. De hele dag hebben we mensen om ons heen gehad: dikke en dunne, mooie en lelijke, jonge en oude, maar deze twee zullen we ons altijd herinneren. Het was kerst en in het bronnenbad werden plannen gesmeed om een relatie te beëindigen. Wij daarentegen moeten bekennen dat we met een kersttraditie willen beginnen. Het heeft iets met algen, massage, zout water, sauna, bitterballen, patat en een gehaktbal te maken. Serious Kerst!

vrijdag 14 december 2012

Religiestress

Als er teveel mannen rond de tafel bij P & W zitten, wil ik liever niet kijken, maar kort geleden bleef ik hangen omdat mijn held Adriaan van Dis er zat. Frits en Katja zaten er ook. En Gert-Jan Segers. Hij wilde praten over 'religiestress'. Of dat met of zonder streepje moet weet ik niet. En ik zoek het ook niet op.

Toen de tafelheren en -dame bezig gingen met wat flauwe quizvragen moest ik terugdenken aan een vakantie in Vaals. Daar bij de supermarkt had ik mijn eerste Boerka-experience. En voelde ik me best opgelaten; ja, zelfs gestrest! Met hoofddoeken heb ik geen enkel probleem, maar zo'n tent... ik keek daar in Vaals mijn ogen uit en probeerde woorden te vinden voor wat ik ervan vond. Maar ik voelde slechts... ongemak. Het begrijpen en me er een mening over vormen lukte niet.

Een tijdje geleden deed een klasgenootje van mijn dochter een interessant experiment. Ze wilde onderzoeken of ze moslim kon worden. Ze verdiepte zich in de godsdienst en merkte dat met name de bewuste levenshouding en bijbehorende rituelen en gedragsregels haar erg aansprak. Het dragen van een hoofddoek was voor haar geen belemmering. Het enige nadeel was dat er wel een God aanbeden moest worden en dat vond ze jammer. Ik moest aan mezelf denken tijdens haar presentatie. Bewust leven; ja graag, maar liever zonder een God.

Van Limburg naar Groningen, het platteland. In veel dorpen sluiten de scholen. Een heel enkele school door wanbestuur, maar de meeste scholen krimpen gewoon alsof ze te heet gewassen worden. Dat gaat heel rap momenteel. In veel dorpen ontstaan er 'samenwerkingsscholen'. Dat is christelijk én openbaar onderwijs onder één dak. Soms nog gescheiden door muren en met aparte ingangen, maar soms echt gefuseerd met personeel dat vanuit de ene werkgever wordt gedetacheerd bij de andere. In de krant (Dagblad van het Noorden) stond vorige week dat er in zo'n proces heel wat vooroordelen over en weer beslecht moeten worden, voordat er lekker samengewerkt kan worden. Omdat er dus aan beide kanten sprake is van... Religiestress!

Al tijden ben ik tamelijk overtuigd van mening dat we het onderwijs seculier moeten maken, net als in Frankrijk. Want werkelijk, mijn broek zakt af als ik hoor dat er in de docentenkamer van de openbaren doodleuk wordt geweigerd om met de gelovigen samen een kopje koffie te drinken in de nieuwe brede school. Dan denk ik: mijn God! Doe mij alsjeblieft gauw een hoofddoek. Nee, een boerka! Wees gegroet Maria. Heb genade...

zondag 9 december 2012

Frituur

Er zijn van die momenten dat ik het liefst van de aardbodem zou willen verdwijnen.
Bijvoorbeeld als ik in zo'n online rekenmodule terechtkom om mijn WW te berekenen. Natuurlijk zijn er mogelijkheden om een toelage aan te vragen, geeft de site hoopvol aan, bij de gemeente en belastingdienst. Maar als ik een inschatting maak wat ik daarvoor allemaal moet doen, kom ik niet meer aan werk zoeken toe, vrees ik. Wat natuurlijk wel mijn Plicht is, als steuntrekker. De site waar ik dat kan doen, iets met werk.nl, is gelukkig niet bereikbaar door onderhoudswerkzaamheden. Heb ik even geluk.

Een ander moment waarop ik het liefst niet zou willen bestaan, is als mijn kind met een groot cadeau binnenkomt. Na een weekend bij zijn vader. Een groot achterdochtig wantrouwen vult me. Wat is dit? Waarom? Het schijnheilige 'een cadeau voor een lieve moeder' verontrust me alleen maar meer. Het Sinterklaaspapier vertrouw ik ook al niet. Zijn vader heeft me dit weekend per sms laten weten niet bij te willen dragen in de kosten voor een treinabonnement, terwijl een zomervakantie naar Argentinië toch wat reiskosten betreft, een stuk onvoordeliger is. En in zo'n grote doos zit natuurlijk geen treinabonnement. Ik pijnig mijn hersens; wat kan dit zijn?

Mijn dochter kijkt me hoopvol en blij aan. Ze is duidelijk op de hoogte, al gaat ze al tijden niet meer mee op weekendbezoek. Door al dat ge-app hoeft ze fysiek niet meer aanwezig te zijn om de familiaire banden te onderhouden. Kennelijk. Daar heb ik zuchtend mee ingestemd, al kost het me mijn vrije weekenden. Ik krijg er wel een hoop voor terug; bijvoorbeeld de zorgen rondom al dat uitgaan van d'r. Gisteravond nog, met die ijzel. Het was de laatste keer dat de nachtbus reed en ze wilde per se naar de stad. Liep ik dus 's nachts nog zout te strooien om ervoor te zorgen dat ze niet van d'r fiets zou vallen. Ik dwaal af.

'Pak nou maar uit,' word ik aangemoedigd. Ik huiver en voel aan alles dat het geen zuivere koffie is. Een weeïge geur stijgt op uit de doos. Die ken ik. Ook het cadeau blijk ik te kennen. Ik heb het zelf gekocht. Heel lang geleden. Op advies van mijn ex-schoonmoeder, die, en dat is, ik weet het, té bizar voor woorden, precies vandaag heeft besloten niet meer te willen leven. Sterker nog, mijn ex werd met die mededeling gebeld door mijn ex-schoonzus, op het moment dat ik die vrolijke doos in mijn handen gedrukt kreeg. Maar goed. Een frituurpan dus. Mijn eigen pan. Die ik na mijn vertrek zo'n 10 jaar geleden niet mee nam. Om redenen die te maken hebben met de geur, het schoonmaken, de walm in huis, het over het algemeen ranzige en ondefinieerbare spul dat je in zo'n ding flikkert. Kortom: ik hou er niet zo van, van zo'n pan. Als ik nog een Sinterklaasgedicht zou moeten schrijven zou ik dat erin zetten. Voor mij valt zo'n pan in dezelfde categorie als een wasdroger. Het wordt je aangesmeerd door je schoonmoeder, maar het is beslist géén eerste levensbehoefte en het bevalt me prima zonder.

Mijn kinderen wilden gelijk naar bed, diep gekwetst natuurlijk door mijn ondankbaar, kinderachtig en hopeloos misplaatst gemopper én uit teleurstelling, want zij zien natuurlijk alleen maar voordelen van zo'n pan. Het had mijn zoon twee dagen gekost om de pan zó schoon te krijgen, de arme ziel, en hij zal wel gedacht hebben; da's eenmalig, alle komende keren doet mijn moeder wel. Nou, dus niet.

Toen ik nog voorzichtig vroeg 'waarom dan?' kreeg ik een antwoord dat ik al zo vaak gehoord heb: 'Ja, papa heeft een nieuwe gekocht'. En wat lief toch, elke keer weer, dat ik dan zijn ouwe meuk mag. Echt héél erg bedankt!



zondag 2 december 2012

Buiten de lijntjes

Jaren geleden was er een prachtige overzichtstentoonstelling van Jan Steen (1938), in museum de Buitenplaats in Eelde. Ik ging ernaar toe met mijn kleuters. We bekeken de fantastische beelden van mensen op lange stelten, met vleugels en wielen en waren vol verwondering. Eén van de kinderen stond voor een tekening en wees: 'deze is niet zo mooi'. Op mijn vraag waarom niet antwoordde hij: 'kijk dan, hij heeft helemaal niet binnen de lijntjes gekleurd'. Het klopte.

De opmerking raakte me diep. Wat is er mis gegaan als een kind van amper 4 jaar oud overtuigd is van het feit dat tekeningen alleen maar 'mooi' zijn wanneer er netjes binnen de lijntjes gekleurd is?

Hieraan moest ik denken toen ik van de week luisterde naar Claire Boonstra. Zij vertelde in een radio-uitzending van Casa Luna over een Cito-toetsvraag: welke kleur hoort bij het woord 'iglo'. Rood of blauw?  De gedachtegang die je moet volgen is: iglo - sneeuw - koud - blauw. De redenatie: iglo - buiten koud - binnen warm - rood is niet juist, volgens Cito. Blauw is goed, rood is fout.

In mijn klas zat ooit een super creatief jongetje. Hij associeerde dat het een lieve lust was. Verzon de meest fantastische verhalen waarbij zijn klasgenoten halverwege afhaakten omdat de rode draad zo lang en kronkelig was. Met Cito-toetsen ging hij steevast de boot in. 'Ja maar', zei hij dan. De lieverd. Hij had altijd gelijk, deze unieke buiten-de-lijn-denker.

Naar aanleiding van het bezoek aan de tentoonstelling maakten we op school beelden van hout, metaal, was en papier-maché. We stuurden foto's van onze kunstwerken naar Jan Steen. En kregen post terug, wat waren we trots! We kleurden nog lang (nou ja, een paar jaar) en gelukkig buiten de lijntjes.