zondag 11 november 2012

Wind

Afgelopen vrijdag werd tijdens de landelijke Freinet studiedag het eerste exemplaar van Levenstechnieken verwerven overhandigd aan André de Hamer van de Duurzame PABO. 'Levenstechnieken verwerven' is de nieuwste aanwinst van de Freinetbibliotheek en een vertaling van Essai de psychologie sensible I, door Célestin Freinet geschreven in 1968.

Tot zover even de feiten.
Waar ging het vrijdag 9 november 2012 om. Het thema van de studiedag was Freinet Natuurlijk. Ecologische pedagogiek. Freinetonderwijs is van nature natuurlijk leren. Maar het betekent natuurlijk niet dat leren vanzelf gaat. En ook niet dat het leren per se in de natuur moet plaatsvinden. Als bestuurslid van de Freinetbeweging mocht ik een openingspraatje houden. En ik vond het aardig om daarin Claire Warden te noemen, oprichtster van Nature Kindergardens in Schotland. Ik heb haar onlangs horen spreken tijdens een conferentie van Kind van Nature. Zij promoot het buitenspelen over de hele wereld, ondanks het feit dat het gemiddeld slechts zo'n twee dagen per jaar 'goed buitenspeelweer' is in Schotland. Buiten is zoveel te beleven, gaat het leren zó natuurlijk. Maar je moet het wel zien. En dus las ik ook een fragment voor uit Op slot, van Bernlef. Over een kunstenaar die zijn vriend op zijn buik in het gras liet liggen waardoor de grassprieten ineens een oerbos leken. Geweldig! Wat een verandering van standpunt teweeg kan brengen.

Kijken dus. En gewoon naar buiten gaan. Ook als het regent. Maar de opbrengsten dan?
In mijn workshop die ik tijdens de studiedag gaf, over de aanleg van een schooltuin, hoefden we het daar eigenlijk nauwelijks over te hebben. Scholen zouden (bijna) hun hele natuuronderwijs kunnen ophangen aan het werken in een schooltuin. Wat zeg ik? Alleen natuuronderwijs? Nee! Ook schrijven, taal, rekenen, economie, burgerschapsvorming, beeldende vakken en zelfs muziek kunnen moeiteloos aan het werken in de tuin gekoppeld worden. Het leren van het leven (levenstechnieken) is niet een fragmentarisch gebeuren, toetsbaar en afvinkbaar. Het is een complex proces, waarbij de wederkerige relatie met het onderwerp en de omgeving enorm belangrijk is en waarbij per kind het leerrendement zal en mag verschillen.

Gelukkig zijn veel onderwijsmensen zich hiervan bewust. Ze zoeken, vinden en inspireren elkaar. Dat geeft moed! De 'oude' onderwijsvernieuwers inspireren mij nog steeds enorm, maar ook nieuwe initiatieven en geluiden zijn hoopvol te noemen. Er waait naast de Cito en Squla wind ook een andere wind door Nederland (OERRRcampagne, Edushock, Hetkind.org) en ik hoop dat die laatste nog flink in kracht zal toenemen. Helaas moet ik de schoolbesturen nog tegenkomen die hun schoolteams scholing aanbieden over hoe je een schooltuin opzet. En is een workshop of training slechts verkoopbaar als er kreten aanhangen als 'metacognitie', 'leergebiedoverstijgend' en 'meervoudige intelligentie'. Iets minder 'pedagogiseren' zou van mij wel mogen. Iets meer 'voeten in de klei', nee, géén hakken in het zand. Het hoofd in de wind, ons hart als kompas!


...mee met de wind...

De wolk aan de hemel
gaat mee met de wind
De vogel in de lucht
neemt een eigen koers

Willem Hussem

Michelle Obama tuiniert met schoolkinderen in de tuin van het Witte Huis



Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen