zondag 11 november 2012

Markt

Al enige tijd is zo halverwege de maand mijn geld op. Dat schrijf ik zonder veel schroom. Alle vaste lasten heb ik goed in beeld, luxe zaken als een krantenabonnement heb ik opgezegd en nieuwe schoenen heb ik al een tijdje niet meer gekocht. Natuurlijk had ik de afgelopen jaren niet mijn dagen moeten inleveren die ik wel heb ingeleverd. Om gezond te blijven kon ik echter niet anders. Een dubieuze oplossing voor een werkgerelateerd probleem waarvan de oorzaak niet bij mij lag, maar bij de organisatie. Maar goed; ik heb die keuze gemaakt. Tot twee keer toe, waarvan de eerste keer zelfs op advies van de bedrijfsarts. Toen ik hierover naderhand nog eens met hem wilde overleggen, bleek hij overleden. Tja.

Ik had dus besloten: liever gezond en arm, dan iets minder arm en ziek en chagrijnig. Bovendien had ik een stoer excuus; dat ik namelijk wel even een eigen bedrijfje zou beginnen. En daar had ik natuurlijk die dagen voor nodig. Dat ik die dagen niet alleen aan mijn flitsend bedrijf besteedde, maar stiekem toch vaak nog voor school bezig was zullen veel parttimers in het onderwijs herkennen. Zo gaat dat gewoon. Niet goed.

Arm ben ik dus. Al ervaar ik dat niet zo, met een warm huis en genoeg kleding in de kast. Een hond die vrolijk kwispelt als ik thuiskom en een tv en pc die het (nog) doen. Oké, de oven in de keuken heeft nog één glasplaat in de deur en het is zwaar onverantwoord dat ik hem zo gebruik. De voorruit van mijn auto heeft een flinke barst, maar de monteur verzekerde me gisteren dat ie zo écht nog wel door de APK komt (maar ik moet wel mijn verzekering aanpassen, om 'm straks vergoed te krijgen als ie wél barst). En mijn zoon heeft geen vloerbedekking meer in zijn kamer sinds de gesprongen waterleiding afgelopen februari. Dat ziet er best armoedig uit, zeker nu de katten de ondervloer kapot hebben gekrabd.

Geïnspireerd door het boek 'De nieuwe arme' van Sascha Meyer en het artikel van Sacha Hilhorst 'Kokkerellen met vuilnisbakrecepten' op Spunk.nl trok ik vorige week met een vriendin en haar zoon de stad in. Ik ben namelijk niet de enige die tegenwoordig eerst lege flessen moet inleveren zodat ik van het statiegeld een brood kan kopen. Geen geld hebben maakt naast wanhopig ook creatief, dapper en brutaal. Vragen kost niets; 'nee' heb je, 'ja' kun je krijgen. We gingen aan het eind van de middag, vlak voor de sluitingstijd van de markt. We wilden met eigen ogen zien of er veel bruikbaars over zou blijven na een zaterdagmarkt. Wat zou daarmee gebeuren? Zouden er meer mensen zijn die speciaal daarvoor naar de markt zouden komen? Het was een onderzoek hielden we onszelf voor. Een proef. In Schaamte Overwinnen. En het bleek heel moeilijk. We waren namelijk helemaal niet dapper en brutaal.

Wat een klein beetje hielp was dat een vriend van mij marktkoopman is. We gingen eerst naar hem. Hij vertelde dat we beslist niet de enigen zouden zijn, dat het onzin was dat we ons schaamden; het was toch zonde dat er eten weggegooid werd? Ja ja ja, zeiden we niet overtuigd. We liepen wel vijf keer de markt op en neer. Ik bedacht me dat ik mijn gouden oorbellen in had; stond dat niet raar? Een 'nieuwe arme', met gouden oorbellen, een leuk rokje en Shabbies laarzen. Graaiend in de afvalkratten op de markt. Hum. Het zoontje van mijn vriendin vond ons stom. Hij vond het speuren naar goede vruchten en groenten leuk! Zonder enige schroom dook hij onder de wagens om paprika's te pakken. Mijn vriendin zei hem ze terug te leggen op de kar: 'Die zijn er vast afgevallen'. Zo stuntelden we wat rond. We zagen anderen veel sneller reageren als er tijdens het opruimen kratten aan de kant werden gezet. Want er waren dus anderen. Soortgenoten. Studenten, buitenlanders, mensen die niet in een hokje te stoppen waren. Onze Vrienden. En onze Vijanden. Sommigen verdeelden na afloop eerlijk de buit, zodat niet de één alle komkommers had. Anderen mopperden: 'Zag je die vrouw met die fiets, ze pakte alle tomaten, onbeschoft!' Een harde wereld. Mijn nieuwe wereld.

We raakten aan de klets met een andere marktkoopman. Ook hij vond, net als mijn vriend, dat we niet zo moeilijk moesten doen. Het waren toch zware tijden? We hadden vorige week moeten komen, toen had hij een hele kist meloenen. En de volgende keer moesten we ons even wat eerder komen melden, dan kon hij alvast wat voor ons aan de kant leggen. Langzaam begon ik het te begrijpen. Het is geen broodroof, het gaat om onverkoopbare waar, spullen die niet bewaard kunnen worden, overrijp zijn, weggegooid worden. Toch was het moeilijk. En verwarrend. En zo leerzaam! Mijn conclusie: ik gun de marktmensen hun inkomen en ik wil hen graag betalen. Het gaat alleen niet om gunnen, maar om kunnen. En ik kan het niet. Nu (even) niet.

Wil je geen andere baan dan? wordt me regelmatig gevraagd, al dan niet op licht verwijtende toon. En ik mompel dan vaak maar wat. Echt mijn best om iets te zoeken doe ik (nog) niet. Mijn ervaringen als werknemer hebben een flinke deuk in mijn vertrouwen in de voordelen van een 'vaste baan' geslagen. Ik geloof wel dat er goede werkgevers bestaan. Vast wel. Ik ben ze alleen nog niet tegengekomen en ik weet ook niet of ik ze gelijk zal herkennen en opnieuw zal kunnen vertrouwen.

Voorlopig, want ik ben nog steeds niet écht ontslagen, moet ik het nog even zo zien vol te houden. Af en toe naar de markt voor gratis groente en fruit van die aardige marktkoopman, een eigen moestuintje aanleggen en wie weet; spreek ik de baas van de lokale supermarkt ook nog eens aan, als ik durf...

...kan ik gelijk die plastic tasjes van de groenteafdeling meenemen; die zijn superhandig tijdens het struinen op de markt.

6 opmerkingen:

  1. Klasse, juf! Of beter: klasse, auteur!

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Zooooo herkenbaar, er werken velen in het onderwijs onder de norm die het elke maand niet redden. Ik ben er één van. Maar idd de schaamte overwinnen is heel lastig!

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Wat een open en eerlijk blog! Petje af (ik zou het (nog) niet gedurfd hebben)

    BeantwoordenVerwijderen
  4. IJzersterk en heel verhelderend over de echte problemen in ons kleine wereldje.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. tip! elke werkdag tussen kwart over 6 en kwart voor 7 gratis brood af te halen op Ernest Staesstraat 7, Amsterdam. (overschot van de bakker in de buurt!)

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Lees het nu pas Heleen. Wat een mooi verslag van ons project en heel herkenbaar!! Bijzonder was nog dat het bij ons ook een wakker worden is geweest. Wat wordt er veel weggegooid! We hebben nog een hele week van de snackkomkommers gegeten en als er nu een mandarijnte op de fruitschaal ligt die half beschimmeld is zegt Jesse: de andere helft kan best nog, he mam! Dus wat mij betreft gaan we binnenkort weer. Kijken hoe lang het duurt voor we de schaamte helemaal voorbij zijn???
    Liefs Tjalina
    ( werkt 4 dagen maar ook 'arm' )

    BeantwoordenVerwijderen